Żyjemy w czasach, w których dynamika postępu technologicznego nabrała niesamowitego tempa, rozwijając się w ostatnich latach w sposób niemal wykładniczy. Przykładem może być sztuczna inteligencja (AI), jako jeden z filarów współczesnej technologii.
Zastosowania sztucznej inteligencji z roku na rok odgrywają coraz większą rolę w naszym życiu, wpływając na rozwój kluczowych sektorów gospodarki i obejmując różnorodne obszary. AI staje się fundamentem innowacji w wielu branżach, takich jak medycyna, transport, finanse czy edukacja. Nie inaczej jest w branży rolnej i ogrodniczej. Zastosowanie sztucznej inteligencji pozwoliło naukowcom na niespotykanym dotąd poziomie badać choroby roślin, wykrywać i analizować zakłócenia ich wzrostu, reakcje na suszę, czy nawet skuteczność działania nawozów. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie jako pierwszy w Polsce utworzył w ty celu Centrum Fenomiki Roślin, w którym w hodowli roślin wykorzystuje się obrazowanie cyfrowe. Niżej zamieszczamy fragment artykułu na ten temat, opublikowanego w Kurierze Lubelskim:
„Polska nauka rozwija się w kierunku unowocześniania swoich systemów, także w rolnictwie, przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji, która na podstawie uzyskanych informacji jest w stanie zidentyfikować choroby, pasożyty czy konieczność nawożenia lub oprysków. To jest kierunek, w którym na pewno będziemy się rozwijać, bo od tego nie ma odwrotu – powiedziała dziennikarzom i dziennikarkom obecna na uroczystości otwarcia Centrum wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego prof. Maria Mrówczyńska.
Centrum Fenomiki Roślin zajmuje się szczegółową, precyzyjną analizą i opisem rozmaitych cech roślin – ich zdrowia, tempa wzrostu, odporności na różne warunki środowiskowe. Obecnie prowadzone są tu badania pszenicy, rzepaku, buraka cukrowego i soi.
Hodowla przyszłości
Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego prof. Krzysztof Kowalczyk podkreślił, że badania prowadzone w nowym Centrum mają posłużyć m.in. hodowli roślin w przyszłości.
– Zmiany klimatyczne będą następować. Te doświadczenia, które tu w tej chwili prowadzimy, dotyczą suszy, czyli chcemy wyselekcjonować takie formy, które będą przynajmniej tolerancyjne na te zmienne warunki, zwłaszcza na suszę – powiedział.
Kierownik Centrum Fenomiki Roślin UP Michał Nowak powiedział dziennikarzom i dziennikarkom, że nowoczesny system obrazowania roślin pozwala na analizę bardziej precyzyjną niż dotychczasowe długotrwałe obserwacje i próby w laboratoriach, ale także umożliwia wniknięcie w struktury i procesy zachodzące w roślinach.
– Możemy analizować bardzo szybko zebrane dane, których jest bardzo dużo. Możemy te rośliny badać bardzo głęboko poprzez analizę fluorescencji czy analizę hiperspektralną, gdzie używamy bardzo unikalnych źródeł światła, co pozwala zbadać to, czego nie możemy zaobserwować gołym okiem – dodał.
Centrum Fenomiki Roślin – jak działa?
Centrum Fenomiki Roślin tworzy zautomatyzowany system do fenotypowania roślin umieszczony w kontrolowanych warunkach szklarniowych. System wyposażony jest w szereg sensorów pozwalających na wielowymiarową analizę roślin, a także w urządzenia do aplikacji wody czy środków ochrony roślin.”
Artykuł przedstawiamy jako ciekawostkę, gdyż jak widać, to, co kiedyś wydawało się fantastyką, dziś staje się powszechną rzeczywistością. A co to wszystko ma konkretnie wspólnego z nami, działkowcami? Otóż nowoczesna technologia wkracza już do upraw amatorskich na naszych działkowych ogrodach. Sterowniki cyfrowe są dziś coraz częściej wykorzystywane nawet w niewielkich w szklarniach i tunelach, np. do regulacji systemów nawadniania i nawożenia na podstawie bieżącej kontroli wilgotności i zasolenia gleby. Bezprzewodowe urządzenia elektroniczne od dawna wykorzystujemy do badania kwasowości gleby, a np. rozmaite czujniki wilgotności, temperatury i usłonecznienia zintegrowane z odpowiednimi mechanizmami wspomagają nas podczas dłuższych nieobecności w utrzymywaniu prawidłowej wentylacji czy zacienienia szklarni. Opisany natomiast w artykule rozwój badań w kierunku coraz dokładniejszego poznawania fizjologii roślin pozwoli w przyszłości naukowcom na tworzenie nowych odmian warzyw i owoców, coraz bardziej tolerancyjnych na niekorzystne warunki środowiskowe i odpornych na rozmaite patogeny. Jak wiemy, jednym z podstawowych warunków sukcesu każdej uprawy jest wysokiej jakości materiał siewny, sadzeniowy, szkółkarski. Uprawa nowych uodpornionych odmian roślin użytkowych przyczyni się do zaoszczędzenia nakładów ponoszonych na ich ochronę i pielęgnację, jak również pozwoli osiągać coraz lepsze rezultaty upraw amatorskich na mniej zasobnych gruntach czy w rejonach szczególnie dotkniętych przez zmiany klimatyczne.
Instruktor ds. Ogrodnictwa
Paweł LICHWAŁA
Centrum Fenomiki Roślin w Lublinie
Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
