Gruszopigwa (Pyronia, Pyrocydonia) znana lepiej jako grusza krasanka.

Gruszopigwa (Pyronia, Pyrocydonia) znana lepiej jako grusza krasanka to ciekawe drzewo ziarnkowe, bardzo rzadko spotykane w polskich ogrodach. Jest to wyhodowany mieszaniec międzyrodzajowy z rodziny różowatych, powstały ze skrzyżowania gruszy pospolitej (Pyrus communis) oraz pigwy pospolitej (Cydonia oblonga).

Pierwszy udany okaz krasanki pozyskano we Francji pod koniec XIX wieku. Drzewo to osiąga wysokość od 2 do 5 metrów. Jej owoce łączą najlepsze cechy obu gatunków: są soczyste i miękkie bez twardych komórek kamiennych typowych dla niektórych gruszek, a jednocześnie wyróżniają się przyjemnym, aromatycznym zapachowym akcentem pigwy. W przeciwieństwie do twardej pigwy, owoce gruszopigwy można jeść prosto z drzewa.

Wymagania i uprawa

Gruszopigwa wymaga stanowiska słonecznego, ciepłego i osłoniętego od silnych wiatrów. W lekkim półcieniu również sobie poradzi, ale owoce będą wówczas mniej słodkie. Gleba powinna być przepuszczalna, piaszczysto-gliniasta, raczej sucha, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6,0–7,0). Preferuje nawet ziemie gliniaste, ale nie toleruje gleb ciężkich, podmokłych ani zastojów wody. Sadzonki gruszopigwy w pojemnikach tak jak inne drzewa można sadzić przez cały rok, a z odkrytym korzeniem wiosną (marzec–kwiecień) lub jesienią (wrzesień–październik). Dołek powinien mieć wymiary około 80 × 50 cm, ziemię w dołku warto zasilić dojrzałym kompostem lub rozłożonym obornikiem. Młode drzewko ze względu na wiotki przewodnik po posadzeniu warto przywiązać do palika. Gruszopigwę podlewa się umiarkowanie, obficiej w pierwszych latach po posadzeniu i w okresach letniej suszy. Gatunek znosi zanieczyszczenia powietrza i okresowe przesuszenie. Młode drzewka nawozimy raz na rok, wiosną, stosując nawozy organiczne (kompost, obornik) i uzupełniając nawozami mineralnymi, unikając nadmiaru azotu, ze zwiększoną dawką potasu i fosforu w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców.

Pielęgnacja

Cięcie gruszopigwy przeprowadza się głównie wczesną wiosną. Polega na formowaniu korony oraz usuwaniu pędów uszkodzonych, krzyżujących się i rosnących do wnętrza korony (cięcie formujące i prześwietlające). Gatunek jest mrozoodporny, choć młode drzewka (przez pierwsze 2–3 lata po posadzeniu) warto zabezpieczać na zimę owijając pień agrowłókniną. Gruszopigwa wykazuje stosunkowo dobrą odporność na większość chorób drzew owocowych, jest odporna na choroby gruszy. Zagrażać jej mogą mszyce, przędziorki, czy małe muszki (miodówka gruszowa), które zwalczamy naturalnymi preparatami (z wrotyczu, czosnku, sody oczyszczonej). Polecane odmiany gruszopigwy to „Guillaumin” i „Daniela”. Gruszopigwa to roślina unikatowa i na rynku szkółkarskim występuje zaledwie kilka konkretnych odmian. Bardzo często mianem gruszopigwy błędnie określa się odmiany zwykłej pigwy wielkoowocowej o kształcie gruszki (Cydonia) (np. pigwa 'Bereczki’, 'Konstantinopolska’ czy 'Leskovacka’). Prawdziwa gruszopigwa to osobny, unikalny gatunek będący bezpośrednią hybrydą obu drzew. Owoce jej zbiera się na przełomie września i października, gdy skórka zaczyna jaśnieć i żółknąć. Można je spożywać na świeżo lub przechowywać w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu (np. piwnicy) przez kilka tygodni. Nadają się też na dżemy, nalewki czy kompoty.

Paweł Lichwała